Tasvir nedir?

Tasvir, Arapça bir kelime olup “canlı, cansız bütün varlıkları en ince ayrın­tılarına kadar tanıtma, yazı veya sözle insan zihninde resim olarak şekillendirme” demektir.

Tasvir, bir edebi tür olmadığı ve başlı başına kullanılmadığı halde, ro­man, hikaye gibi eserler ile masallarda geçen olayların, varlıkların anlatımında vazgeçilmez bir yoldur. Tasviri yapan yazarın, anlatımı canlı, dili sade, üslubu akı­cı olmalı, olayları o çevreyi ve varlıkları abartmamalıdır.

Tasvirleri güçlü ve ger­çekçi olan yazarlara “usta” ve “ölümsüz” sıfatları verilir, böyle yazarların bilgi da­ğarcıkları zengin, görgüleri gelişmi, genel kültürleri zenginleşmiştir. Tasvir yaparken, dikkat çekmeyen, gereksiz ayrıntılara girmemeli; önce ge­nel daha sonra özel ayrıntılar tasvir edilmelidir.

Tasvirde mantıki sıralama yapıl­malı kişi çevre ve madde tanımlanırken kullanılan sıfatlar, sıfat tamlamaları ve benzetmeler özenle seçilmeli, anatımda samimi bir ifade kullanılmalıdır. Tasvir çeşitleri içerisinde bulunan “bir insanın iç ve dış özelliklerini anlatan” anlatıma“portre” denir. Portre üç grupta incelenir:

Örnek: Yeşil dağlar arasında Manisa, akşamları morararak susar; İnce rüzgarla dağılan ezan seslerinden sonra belde, derin bir sessizliğe dalar, karanlık basınca yamaçtaki evlerde cılız gaz lambalarının titrek ışıkları görülür.

Tasvir çeşitleri

Buraya kadar tasvirin genel kavramı üzerinden duruldu. Aynı temel vasıfları taşımakla birlikte, yazı hizmetleri değişik olan tasvir çeşitleri vardır ki her biri özel adlarla anılmaktadır. Bunlar aşağıda örnekleri ile inceleyeceğimiz Panorama, Tahlil, Portre ve Dekor'dur.

Panorama: Yunanca Pan (tüm) ve Orama (görüş) sözlerinden yapılmıştır. Bir büyük manzaranın yücelerden görünüşü anlamına gelir. Edebiyatta panorama, bir şehrin, bir ormanın, bir geniş çevrenin umumi görünüşünü tasvir etmektir.

Portre: Aslında resim terimi olan Fransızca bir sözdür. Bir kişiye veya başka tek bir varlığa tıpatıp benzeyen resimlere Portre adı verilir. Edebiyatta, bir şahsın dış görünüşünü (çehre, kıyafet, boy, baş, vücut ve yüz hareketleri) tanıtan yazılara portre denmektedir.

Tahlil (Çözümleme – Analyse): Tahlil bir nesnenin (obje) yüzeyinde kalmayıp iç yüzüne, derinliğine ulaşmak çabasıdır. Sözgelişi bir kişinin huy ve özelliklerini, olayın bir yazıcı, tahlil yapıyor demektir.

Dekor: Daha çok tiyatro terimi olan Fransızca bir sözdür. Bilindiği gibi, oyun temsillerinden çevre, yazı ve söz ile değil, çizgi, desen yahut nesneler koymak suretiyle göz önüne serilir. Bu, kişilerin yaşadığı yerin bir çeşit temsili demektir. Oyun yazarları, sahnenin nasıl bir çevre içinde geçeceğini ve ne türlü eşya (aksesuar) ile donatılacağını her perdenin başında kısaca belli ederler. İşte canlı olarak göz önüne serilen bu tasvir çeşidine Dekor denir.

Sözlükte "tasvir" ne demek?

1. Betim, betimleme.
2. Resim.

Cümle içinde kullanımı

Bu, Salihli sokaklarında tasvire sığmaz bir kargaşalık ve vaveyla idi.
- M. Ş. Esendal

Tasvir kelimesinin ingilizcesi

n. description, picture, portrait, portrayal, depiction, pen portrait, portraiture, version
Köken: Arapça

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç